Privé: Inspiratie2020-11-17T23:00:16+01:00

INSPIRATIE

Werken aan een gezonde bodem is een kwestie van geduld en uithoudingsvermogen, van kennis vergaren en langzaam groeiend inzicht. Onderweg moeten valkuilen vermeden en bergen verzet worden. Hieronder vindt u vele voorbeelden van mensen en hun bodemwerkzaamheden die hierbij tot inspiratie kunnen dienen.

Beklimmers van het vlakke land

Een prachtige titel, voor een serie documentaires van Omroep Friesland over mensen die bezorgd zijn over het platteland en actie ondernemen. In de tweede aflevering, met landschap als thema, zien we een natuurvriendelijke Friese kleinveeboer, een ondernemer die aan de Waddenkust een restaurant met streekproducten plus wandelroutes inricht, en Soil4U-medewerker Eric Brinckmann, filosoof en rentmeester van landgoed Het Lankheet. We hebben met technologie veel bereikt, betoogt hij, maar ook het landschap gefragmenteerd en gespleten. Méér technologie is niet de oplossing voor de problemen die dat heeft veroorzaakt, we moeten leren meedenken met het landschap en het weer in al zijn verweven functies begrijpen. Kijken!, al was het maar om de boer fluks over hekken te zien springen, de kok op het waddenslik zijn borst vol lucht te zien zuigen, en Erick Brinckmann een middeleeuws watersysteem te zien bedienen op de vloeiweides van Het Lankheet.

Inspiratiesessies

Soil4U landgoedeigenaars en hun pachters laten graag in de praktijk zien hoe hun ontdekkingsreis is gestart en verloopt. Van een gezonde bodem, met schoon water en voedsel, naar een gezonde leefomgeving. Daarbij krijgen experimenten met voedselbossn, meervoudige waardeschepping en nieuwe businessmodellen speciale aandacht,

Jan Overesch, BD akkerbouwer en varkenshouder

Winnaar Soil4U award 2019

Jan Overesch, winnaar van de Soil4U award 2019,  is biologisch-dynamisch akkerbouwer en varkenshouder in Raalte. In 1994 koos hij voor omschakeling van gangbare naar biologisch-dynamische teelt, toen was de stap naar biologische vleesvarkens in 2002 logisch. Hij heeft ook nog zo’n 30 zoogkoeien. Jan heeft in de loop der jaren een club gelijkgestemden om zich heen verzameld. “Boeren, landgoedeigenaren, adviseurs en anderen die net zo over de bodem denken als ik. Zuinig zijn op de bodem is ons credo, die is de basis van de productieketen. Lees meer

Jan Jonker, duurzame businessmodellen

Jan Jonker is bedrijfskundige, hoogleraar duurzaam ondernemen Radboud Universiteit Nijmegen en hoogleraar sociaal ondernemen & nieuwe businessmodellen aan de Toulouse Business School. Voor een duurzame samenleving zijn businessconcepten gebaseerd op meervoudige waardecreatie van groot belang, vindt hij. In 2019 werkten Jan Jonker en Kien van Hövell van landgoed Grootstal aan een template voor Nieuwe Business Modellen. Hoe vertaal je een idee in een duurzaam businessconcept? Is het template toepasbaar in bestaande businessmodellen? Het klaverbladmodel gaf richting aan de antwoorden op deze vragen.
Op 27 september 2019 hielden Jan Jonker en Kien van Hövell een workshop op landgoed Grootstal over het nieuwe template.

Lennard Duijvestijn, Roggebotstaete

Bij de inpoldering van Flevoland bleek de IJssel in haar monding een grote zandbank uitgespuugd te hebben die, naar de oude Zuiderzeebewoners rog en bot, het Roggebotzand ging heten. Het werd, temidden van de agrarische bedrijven op de rijke zeeklei, natuurgebied. Op ruim 50 ha van dit Roggebotzand ontwikkelt sinds 2012 een groep professionals en vrijwilligers een kersvers landgoed, onder leiding van ‘landmeester’ Lennard Duijvestijn. Lees meer

Sierd Deinum

Sierd Deinum, Graasboerderij

“Halverwege de jaren negentig zagen we steeds duidelijker de schaduwkanten van de manier waarop we ons melkveebedrijf bestierden. De opbrengst nam af, de bodem en de koeien werden minder gezond. Ik moest veel sturen met kunstmest, bestrijdingsmiddelen, krachtvoer en antibiotica. Wat doet dat met de melk? Langzamerhand groeide het inzicht dat het anders moest. Toen ik nog een klein kereltje was, had mijn vader al die bijsturing nauwelijks nodig. Hij molk ook veel buiten. Waarom konden we het niet weer net zo gaan doen?” Lees meer

Wouter van Eck, voedselbos Ketelbroek

Landbouw is wel eens omschreven als het in leven houden van dingen die dood willen en het doden van dingen die willen leven. Dat landbouw en natuur niet noodzakelijkerwijs op voet van oorlog met elkaar hoeven te verkeren, bewijst het voedselbos. Lees meer

Beli den Hartog, agrariër

Beli den Hartog pacht grond van Landgoed Bingerden. Hij is melk- en pluimveehouder en geïnteresseerd in duurzaamheid.
In het kader van Soil4U bezocht hij een masterclass van Joel Salatin, wereldberoemd boer en schrijver die zijn Polyface Farm ontwikkelde tot een voorbeeldbedrijf met een duurzaam gesloten kringloop. In deze video verteld Beli hoe hij terugkijkt op de masterclass en wat hij ervan meeneemt voor zijn eigen bedrijf.

Aardse Helden

Twaalf mensen uit alle windstreken van de samenleving: landbouw, wetenschap, waterschap, alle overheidsniveaus, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en grondeigenaren – inclusief Liesbeth Cremers, een van de Soil4U initiatiefnemers, en Anne van Leeuwen van de regeneratieve boerderij Bodemzicht op landgoed Grootstal.

Wat ze gemeen hebben is zorg voor en bezorgdheid over bodem en ondergrond, en een onbedwingbare neiging de koe bij de horens te vatten als er problemen opdoemen. Op de site van Bewust Bodemgebruik vindt u hun verhalen, opgetekend in het kader van Terragenda, de maatschappelijke bodemagenda 2020-2030.

Tanja Klip, Waterschap Vallei en Veluwe. “We moeten Nederland structureel anders gaan inrichten. Dat kan alleen als alle betrokken partijen grensontkennend samenwerken.”

Douwe Jonkers, ministerie van Infrastructuur & Waterstaat: “Ons ministerie is systeemverantwoordelijk voor het water-bodemsysteem, maar wij zijn niet meer als enige aanspreekbaar, decentrale overheden en private partijen moeten het zelf doen.”

Anne van Leeuwen, boerderij Bodemzicht: “Regeneratieve landbouw combineert alles: gezond voedsel, bodemverbetering, CO2-vastlegging, biodiversiteit, kennis delen.” Hier nog een leuk interview.

Ronnie Hekkenberg, gemeente Zaanstad: “Wat zich onder het aardoppervlak bevindt, komt er in besluitvormingsprocessen bekaaid van af. Ik wil de stem van de ondergrond zijn.”

Johan Bouma, Wageningen Universiteit: “We hebben al honderd jaar onderzoek gedaan! Laten we de praktijk omarmen, letterlijk de boer op gaan en beginnen met meten op voedsel producerende bedrijven, met oog voor grondwaterkwaliteit, CO2 en biodiversiteit.”

Liesbeth Cremers, landgoed Vilsteren: “Wateropgaven, klimaatverandering, verommeling van het landschap, stikstofcrisis, energietransitie, alles komt op ons af; we moeten dat in samenhang aanpakken. Een landgoed is juist daarvoor heel geschikt.”

Saskia Keesstra, Wageningen Environmental Research: “De bodem ligt aan de basis van ons bestaan, en is een spil in het realiseren van vrijwel alle duurzaamheidsdoelen van de VN.”

Martijn van Houten, advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos: “Het Expertisecentrum PFAS is ontstaan vanuit de drijfveer dat ik het mijn kinderen niet zou kunnen uitleggen dat ik tientallen jaren ergens aan had gewerkt en de helft was vergeten.”

Frank Lonnee, provincie Limburg: “Het is mijn droom dat we alle beschikbare bodeminformatie zodanig kunnen aanbieden dat iemand die thuis aan de keukentafel bouwplannen maakt, op zijn tablet de ondergrond 3D kan bekijken.”

Lian Kasper, ingenieursbureau Land&Co: “Ik wil werken aan een regeneratieve cultuur. Die gaat over bodem, maar ook over hoe een gemeenschap zich zodanig opnieuw kan uitvinden dat men duurzaam in een landschap kan leven.”

Paul Camps, gemeente Amersfoort: “Wij willen de bodem inzetten als een batterij die energie levert. Overal zonneweides en windmolens is landschappelijk niet aantrekkelijk.”

Ronald Rovers, TU Delft: “Land is het echte kapitaal waar we met zijn allen van moeten bestaan. Maar wij zijn sprinkhanen, we vreten alles kaal.”

Go to Top