/, Uitgelicht/Jan Overesch, biologisch dynamisch akkerbouwer en varkenshouder uit Raalte

Jan Overesch, biologisch dynamisch akkerbouwer en varkenshouder uit Raalte

Winnaar van de Soil4U award 2019

Jan Overesch won de Soil4U award 2019! De Soil4U award is een prijs voor echte ‘bodemverbeteraars’. Een bodemprijs dus eigenlijk. Voor mensen en initiatieven die de zes onderdelen van het Soil4U gedachtengoed nastreven: 1. Gezonde bodem; 2. Meervoudige waardecreatie; 3. Gemeenschapsontwikkeling; 4. Gezond buitengebied; 5. Verspreiden gedachtengoed en 6; Bijdragen aan duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN. 

De prijs werd uitgereikt tijdens de Soil4U dag / FPG Landgoeddag op 3 oktober 2019 op Landgoed Vilsteren. 

Bodem

Jan Overesch is een biologisch dynamisch akkerbouwer en varkenshouder uit Raalte. Vanuit zijn interesse in de bodem en het telen van gewassen en houden van dieren heeft hij er in 1994 voor gekozen om over te schakelen van een gangbare teelt naar het telen van akkerbouwproducten op een biologische manier. In 2002 was het vervolgens een logische stap om ook met de varkens over te stappen naar een biologische bedrijfsvoering. Naast akkerbouw en de vleesvarkens lopen er ook nog zo’n 30 zoogkoeien op het bedrijf rond.

Jan zijn inzet voor de bodem is groot. In de loop der jaren heeft hij een club gelijkgestemden om zich heen verzameld. Jan: “dat zijn boeren, landgoedeigenaren, adviseurs en andere mensen die op vergelijkbare wijze als ik nadenken over de bodem. Onderling voeden we mekaar en dagen we elkaar uit. Zuinig zijn op de bodem is ons credo. Die bodem is o zo belangrijk voor een agrariër. Het vormt de basis van de productieketen.” 

Jan vertelt dat er veel moet gebeuren voordat je goede bodem hebt: “Een goede bodem is af te lezen aan het organische stof gehalte en het bodemleven. Niet alleen de voeding van de bodem is belangrijk maar ook de manier van bewerken. Door af te zien van het omkeren van de grond (niet ploegen dus) en niet het land op te gaan als het nat is, bevorder je bijvoorbeeld de bodemstructuur. En mijn varkens zorgen voor strorijke mest. Dat het goed gaat met de bodem zie ik aan de plantjes die er groeien en hoe ze groeien. Het zijn belangrijke indicatoren voor de bodemvruchtbaarheid.” 

De combinatie van de teelten op bedrijf Overesch vormt een mooie kringloop. Er wordt graan geteeld wat deels aan de varkens gevoerd wordt. Het stro wordt in balen geperst en gebruikt in de potstal van de varkens. De mest gaat vervolgens naar de akker. Groenten en vlees worden afgezet via de kanalen van De Groene Weg en Udea (leverancier van onder andere Ekoplaza). De balans tussen vraag en aanbod in het biologisch segment is goed, wat maakt dat er een eerlijke prijs betaald wordt voor de producten.

Naast de akkerbouw en de varkens faciliteert het bedrijf Overesch ook groepen geïnteresseerden: scholen, studieclubs, verenigingen etc. Op het bedrijf is een bezoekersruimte met uitzicht op de potstal waar de varkens verblijven. Volgens Jan is het belangrijk dat boeren hun stallen openstellen voor het publiek. “Je hebt immers niets te verbergen. Ook win je er een hoop goodwill mee en het geeft mij veel energie.”

Met de boerenprotesten, die in oktober plaatsvonden als gevolg van onder andere het stikstofbeleid van het kabinet, heeft Jan niet zo veel. Hij wijst op de kramp waarin de landbouwsector verkeert als gevolg van het beleid van de overheid en de verwerkende industrie. Volgens Jan zijn gangbare boeren jarenlang hongerig gehouden door politiek en erfbetreders en gestimuleerd om te groeien met lage prijzen, uitputting van de bodem en een stikstofprobleem als gevolg. Jan noemt het boek ‘Mestmoeras’ van Frits Bloemendaal als een belangrijke stimulans voor hem. Volgens Jan kan een boer een goed inkomen verdienen met 60 koeien. Het intensiveren van de landbouw vraagt om een ander type bedrijfsvoering. Voor Jan zou het werk dan niet leuk meer zijn. Hij benadrukt dat hij niets tegen de gangbare landbouw en de schaalvergroting heeft, maar dat het een manier van werken is, die niet bij hem past. 

Jan stipt ook de rol van de media aan. Die hebben volgens Jan een belangrijke rol gespeeld bij de boerenprotesten in oktober. Ook bij het initiatief ‘Heel Salland biologisch’, dat in november 2017 veel ophef veroorzaakte in de regio. De kloof tussen gangbaar en biologisch werd volgens Jan heel groot gemaakt, veel groter dan die in werkelijkheid is. Jan: “De media en LTO Nederland hebben dit enorm opgeklopt waardoor het initiatief uiteindelijk aan ten onder gegaan is. Hoe spijtig ook.”

Jan won de Soil4U award omdat hij volgens de jury ruimschoots volgens het Soil4U gedachtengoed werkt en zich daarbij bijzonder hard maakt voor het uitdragen van het belang van een duurzame bodem en van het hele kringloop werken. Zeker in de huidige tijden waarin de waardering van de agrarische sector elke dag onderwerp is van debat en demonstraties, wil de jury Jan júist deze waardering geven. 

Jan is blij met de waardering die hij gekregen heeft voor zijn manier van werken. Het deed hem goed om bij de Soil4U dag / FPG Landgoeddag aanwezig te zijn en daar mensen te treffen die op vergelijkbare wijze bezig zijn met de bodemvruchtbaarheid. 

Tot slot, Jan moedigt de FPG aan om nog meer uit te dragen hoe belangrijk het is om zorgvuldig met de bodem om te gaan. Veel landgoedeigenaren verpachten gronden aan agrariërs. Jan roept hen op om zich in het verpachtigsproces niet te veel te laten leiden door hoge prijzen, maar pachters te kiezen die, net als hij, zorgvuldig met de bodem omgaan. En dat kan niet vaak genoeg gezegd worden. 

Jury Soil4U award 2019:

Liesbeth Cremers, Landgoed Vilsteren

Hester Maij, Taskforce Verdienvermogen Kringlooplandbouw

Adriënne Vriezendorp, FPG 

Lennard Duijvestijn, Landgoed Roggebotstaete en winnaar vorige Soil4U award

Meer info:

http://overesch.nl/

2019-11-08T16:00:17+00:00

About the Author:

Leave A Comment